Kundalini joga w ujęciu Yogiego Bhajana, nazywana też „jogą świadomości”, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych nurtów jogi na Zachodzie. Łączy ruch, oddech, dźwięk mantr i medytację, a jej deklarowanym celem jest rozwijanie samoświadomości.
Czym jest kundalini joga
W tradycji indyjskiej kundalini to obraz uśpionej energii duchowej, wyobrażanej jako zwinięty wąż u podstawy kręgosłupa. Praktyka ma ją „przebudzić” i poprowadzić w górę przez czakry – ośrodki ciała subtelnego – ku pełniejszej świadomości. Szkoła Yogiego Bhajana przedstawia swoją jogę jako uniwersalną i bezwyznaniową, otwartą dla każdego bez względu na przekonania.
Jest to joga „domowników”: przeznaczona dla ludzi, którzy żyją w rodzinach i pracują zawodowo, a nie dla ascetów wyrzekających się świata i żyjących w celibacie, jak to dawniej bywało typową drogą jogina.
Cel praktyki
Według nauczycieli tego nurtu podstawowym celem jest obudzenie pełnego potencjału ludzkiej świadomości: rozpoznanie jej, oczyszczenie i poszerzenie aż do doświadczenia nieograniczonej Jaźni. Praktyka ma pomagać w wyciszaniu wewnętrznych rozterek, rozwijaniu umiejętności głębokiego słuchania i pielęgnowaniu wewnętrznego spokoju.
Krija – serce praktyki
Podstawową jednostką praktyki jest krija – ułożona w określonej kolejności sekwencja pozycji, ruchów, technik oddechowych (pranajamy), mudr, czyli gestów dłoni, dźwięku i koncentracji. Każda krija ma prowadzić do konkretnego efektu lub zmiany stanu świadomości. Wykonuje się je w kolejności przekazanej przez Yogiego Bhajana: niektóre są krótkie i proste, inne bardzo wymagające fizycznie i połączone z intensywnym oddechem.
W tej tradycji medytacja nie jest oddzielona od asan, lecz stanowi integralną część zajęć. Ćwiczenia mają przygotować ciało i umysł do głębokiego skupienia.
Historia i rodowód
Yogi Bhajan (Harbhajan Singh Khalsa, 1929–2004), pochodzący z indyjskiego Pendżabu, przybył do Ameryki Północnej pod koniec lat sześćdziesiątych i w 1969 roku założył w Stanach Zjednoczonych organizację 3HO. Wkrótce zaczął kształcić nauczycieli, a powołany przez niego Kundalini Research Institute zajął się ujednoliceniem szkoleń i certyfikacji na całym świecie. Był jednym z pierwszych, którzy zaczęli otwarcie nauczać kundalini jogi na Zachodzie.
Według przekazu szkoły Yogi Bhajan uczył się u mistrza Santa Hazary Singha, który miał uznać go za mistrza kundalini jogi, gdy ten miał zaledwie szesnaście lat. Szkoła łączy swoją praktykę z tradycją sikhijską i jogicznymi tradycjami Pendżabu oraz odwołuje się do ośmiu członów jogi klasycznej (radża jogi). Część badaczy uważa jednak, że system ten jest w dużej mierze autorską syntezą samego Yogiego Bhajana.
Po jego śmierci, w 2020 roku, byli uczniowie publicznie zarzucili mu nadużycia, co wywołało w środowisku nauczycieli szeroką dyskusję o dziedzictwie tej szkoły.
Jak wyglądają zajęcia
Kundalini joga jest jednym z najbardziej sformalizowanych stylów jogi. Zajęcia, niezależnie od miejsca na świecie, mają zwykle stałą strukturę:
- Dostrojenie się – śpiewanie mantry Adi „Ong Namo Guru Dev Namo”.
- Pranajama lub rozgrzewka.
- Krija.
- Relaksacja.
- Medytacja.
- Zakończenie pieśnią błogosławieństwa „May the long time sun shine upon you”.
Typowe zajęcia trwają od 60 do 90 minut: około 5–10 minut rozgrzewki, 30–45 minut kriji, 5–15 minut relaksacji oraz medytacja, najczęściej trwająca 3, 11 lub 31 minut.
Oddech, mantra i medytacja
Wśród technik oddechowych są m.in. oddech ognia (szybki, rytmiczny oddech przez nos z akcentem na wydech), oddychanie naprzemienne przez nozdrza, sitali pranajama, czyli wdech przez zwinięty język, a także techniki zatrzymywania oddechu. Medytacje często łączą ruch lub mantrę z określonym kierunkiem spojrzenia (driszti), mudrą i pozycją ciała.
Mantra i śpiew zajmują w tej praktyce ważne miejsce, dlatego kundalini joga bywa mylona z mantra jogą. Dla wielu początkujących dźwięk jest łatwiejszym wejściem w medytację niż zupełna cisza. Istnieją jednak również medytacje praktykowane w milczeniu i głębokim bezruchu.
Część technik, zwłaszcza intensywne ćwiczenia oddechowe, jest wymagająca. Osoby w ciąży lub mające problemy zdrowotne powinny przed rozpoczęciem praktyki skonsultować się z lekarzem i ćwiczyć pod okiem doświadczonego nauczyciela.
Pierwsza publikacja: 12 stycznia 2009. Autorami są astrolodzy i ezoterycy współpracujący z naszą redakcją; dla HOROSCOP.SPACE tekst został zredagowany i uaktualniony. © Wszelkie prawa zastrzeżone.
