Yijing (başka yazılışlarıyla I Cing, I Jing, Yi Ching, I Ching, I Ging, Yi King; okunuşu: İ-cing), yani Değişimler Kitabı, en eski Çin metinlerinden biridir ve özünde Çin’e ait bir kozmolojiyi ve felsefeyi temsil eder. Konfüçyüsçülüğün ve Taoizmin kanonik kitaplarından biridir.
Kitap geleceği öngörmek için kullanılmıştır ve hâlâ kullanılmaktadır; eski Çin’de başka şeylerin yanı sıra yönetimde, askerî seferlerde, törenlerin düzenlenmesinde vb. rol oynamıştır. Bu amaçla Zhou hanedanının hükümdarları tarafından kullanılmıştır; bu yüzden ona Zhouyi, yani Zhou Değişimleri de denir.
I CHING – Değişimler Kitabı
Hayattaki tek sabit unsur değişimdir. Ancak tüm değişimler belirli kalıplara göre gerçekleşmek zorundadır. Eski Çin’in şamanları fal bakarken bu ilkeye başvururdu. Başlangıçta sorular, kaplumbağa kabuklarındaki ve hayvan kemiklerindeki çatlaklar incelenerek yanıtlanıyordu. Daha sonra tüm kehanetler Değişimler Kitabı’nda – I CHING’de – toplandı.
Pek çok araştırmacıya göre I Ching yalnızca geleceği öngören bir kitap değil, tüm Evrenin işleyişini belirleyen karmaşık bir tasarımdır.
I Ching, doğanın güçlerini tanımlayan 8 trigramdan oluşur. Bu trigramlar Bagua adı verilen sekizgen bir biçimde dizilirdi. Trigram 3 çizgiden oluşan bir dizilimdir. Kesintisiz çizgi “yang” enerjisini, kesik çizgi ise “yin” enerjisini temsil eder. Çin ilkesine göre yin ve yang birbirine karşıt iki güçtür.
Her biri iki trigramın birleşiminden oluşan 64 heksagram vardır.
Bir kehanet oluşturmanın en iyi yolu 3 madeni para atmaktır. Paranın bir yüzü, sayısal değeri 3 olan “yang”a ayrılmalıdır.
“Yin”e ayrılan diğer yüzün değeri 2’dir. 3 parayı atıp sayısal değerleri topladığında 6, 7, 8 ya da 9 toplamını elde edersin.
Çift sayı elde edersen kesik “yin” çizgisini çizmelisin: – –
Tek sayı çıkarsa kesintisiz “yang” çizgisini çizmelisin: _
Bu işlemi 6 kez tekrarlamak gerekir. Heksagram aşağıdan yukarıya doğru oluşturulur.
I Ching’de 8 güç vardır
- Ch’ien – Gök – yaratıcılık
- Chen – Gök gürültüsü – yükseliş
- K’un – Toprak – alıcılık
- Sun – Rüzgâr – yumuşaklık ve nüfuz etme
- Li – Ateş – tutunma, aydınlık
- Ken – Dağ – kararlılık
- K’an – Su – uçurum
- Tui – Göl – sevinç
Bu kitap 64 bölümden oluşur; her birinde heksagramı belirleyen işaretin, yani 6 yatay çizgiden oluşan figürün sembolik yorumu yer alır. Çizgi kesintisiz /sözde sert/ ya da ortasından kesik /sözde yumuşak/ olabilir. Bu çizgiler ikili öğelerdir, başka bir deyişle bitlerdir, çünkü yalnızca iki sabit değer alırlar. Bu 6 çizginin dizilimi bize 64 farklı sembol verir /2 üzeri 6 = 64/. 64 heksagramın her biri belirli bir sürecin, yani bir değişimin sembolüdür.
Değişimler Kitabı ile fal
Çin’in Taoist tapınaklarında ve falcılarda, Değişimler Kitabı’ndan seçilmiş bir bölümü gösteren 64 çubuktan biri çekilebilir. Falcı ya da rahip o bölümün metninin yazılı olduğu kâğıdı çıkarır ve ücret karşılığında metni okur /Değişimler Kitabı’nın metnini anlamak için Çince okuyabilmek yetmez/ ve kahinde hakikati arayan, kehanet isteyen kişinin niyetine göre yorumlar. Tam bir fal döngüsü sekiz heksagramın çekilmesini gerektirir.
Heksagramlar, trigramlar
Her heksagram, trigram /Çince Gua/ adı verilen alt ve üst iki bölümden oluşur. 64 heksagramı oluşturmak için yalnızca sekiz trigram (Bagua adı verilen) yeterlidir; dinî Taoizm Bagua’ya çok büyük önem atfederdi. Kesik ve kesintisiz çizgiler, Çin kozmolojisinin iki ilkesi olan yin ve yang’ı simgeliyordu.
Bu kodda simyada, metafizikte, doğada, siyasette ve hayatın diğer alanlarında geçerli olan evrensel, kapalı, eksiksiz bir değişim kalıbı görülüyordu. İlk düzeyde sözde Dao İlkesi ve yin ile yang olmak üzere iki yüzü olan hayat veren enerji Qi /Çi/ vardı. Bu güçlerin birinci düzendeki bileşimleri Bagua ile, ikinci düzendekiler ise Yijing’in 64 heksagramıyla gösteriliyordu. Bu yorumun doğruluğunu, MÖ 5. yüzyıl civarına tarihlenen Daodejing’den bir alıntının kanıtladığı düşünülüyordu: “Dao biri doğurur, bir ikiyi doğurur, iki üçü doğurur, üç sonsuzluğu doğurur” (Dao-Qi-Yin/Yang-Trigramlar-Heksagramlar).
